عوض ناردين ، سنبل الطيب است و هريك مناسب است و در نسخه بعضى متأخرين ، مرواريد دو مثقال اضافه است و در نسخ اصل ، اين است . و اگر در اين نوع احتياج به مسهل باشد ، منضجى كه در نوع اول مذكور شد به عوض نيلوفر ، اسطوخودوس و پرسياوشان اضافه نمايند و بدون شير خشت و مسهل ايارج فيقرا ، يك مثقال و نيم ؛ غاريقون ، نيم مثقال ؛ حبّ كرده فروبرند و از عقب آن همين منضج را به اضافهء افتيمون ميل نمايند و اگر احتياج به تكرار باشد ، مكرر ميل نمايند تا قلع اخلاط فاسد شده ، مفرحات و مقويات تأثير بليغ تواند نمود . و اگر معجون نجاح يافت شود ، در قلع امراض سوداويه خصوصا تنقيهء قلب و دماغ بىعديل است و اكثر مزاج را نافع ؛ بايد كه در روز مسهل به قدر سه مثقال يا پنج مثقال از اين معجون فروبرند و اندك آب گرم از عقب آن بنوشند . صفت آن : هليلهء سياه ، پوست هليلهء زرد ، پوست هليلهء كابلى ، آملهء مقشر ، افتيمون ، از هريك ، ده مثقال ؛ بسفايج ، اسطوخودوس ، تربد سفيد از هريك ، پنج مثقال ؛ غاريقون ، سه مثقال ؛ لاجورد ، گل ارمنى ، از هريك ، دو مثقال ؛ سقمونيا ، سه مثقال ؛ اجزاء را كوفته و بيخته و با سه برابر مجموع ، عسل صاف ؛ به قوام آورند و بسرشند . و بعد از تنقيه ، شربت بادرنجبويه كه صفت آن اين است : تخم كاسنى ، تخم فرنجمشك ، تخم بادرنجبويه ، از هريك ، ده مثقال ؛ گاو زبان گيلانى ، گل گاو زبان ، رازيانه ، بيخ بنفشه ، اصل السوس ، از هريك ، سه مثقال ؛ بسفايج ، پرسياوشان ، افتيمون ، از هريك ، پنج مثقال ؛ بادرنجبويه ، نه مثقال ؛ در گلاب و عرق بيدمشك و آب سيب بخيسانند و بجوشانند و صاف نمايند و با قند يا شكر صاف كرده به قدر يك‌صد و چهل مثقال ؛ به قوام آورند و هر روز به قدر ده